Η σημερινή μας εκδήλωση γίνεται με αφορμή το έθιμο των Γιλλών, και αποτελεί συνέχεια του εθίμου που εξακολουθεί να τηρείται στην κοινότητά μας κάθε χρόνο.
Το έθιμο των γιλλών είναι η τελευταία εορταστική εκδήλωση πριν από το Πάσχα και παραδοσιακά εορτάζεται την πρώτη Κυριακή της Ορθοδοξίας. Σύμφωνα με τον Καρπάθιο λαογράφο Μιχαηλίδη-Νουάρο, οι γίλλες γιορτάζονταν τουλάχιστον από το 1840 στην γειτονιά Βαλαντού στο Απέρι της Καρπάθου. Το 1911 τελέστηκε για πρώτη φορά και σε άλλες συνοικίες του χωριού, μάλιστα για να εορταστεί το νέο ζευγάρι του Μιχάλη Ταβερνάρη. Είναι ενδιαφέρον το ότι πολύ πριν από την επίσημη θέσπιση της εορτής της μητέρας από το ελληνικό κράτος, με την ευκαιρία αυτή τιμείται η γυναίκα ώς μητέρα, ως συζύγος και ως πεθερά.
Την προηγούμενη μέρα έχει κατασκευαστεί η γίλλα, που βλέπετε και σήμερα στα τραπέζια μας. Η γίλλα που έχει ωοειδές σχήμα, περιέχει σισάμι που συμβολίζει την γονιμότητα και αμύγδαλα που συμβολίζουν τον καρπό. Είναι διακοσμημένη με περίτεχνες πλεξούδες και μεταφέρεται πάνω στον παραδοσιακό μεγάλο δίσκο (σωφράς) τυλιγμένο μέσα σε ομορφοκεντημένο πανί.
Μαζί με τις μεγάλες γίλλες που ετοιμάζονται για την εκκλησία, η νύφη κάθε νέου ζευγαριού ετοιμάζει μια μικρότερη, που πρίν ξεκινήσουν για την εκκλησία την προσφέρει στην πεθερά της σαν ένδειξη τιμής και σεβασμού.
Το έθιμο έχει μάλλον μικρασιάτικες ρίζες όπου και εμφανίζεται μιά παρόμοια πίτα με το όνομα «Ραμαζάν Πίτα». Το όνομα γίλλα μάλλον σχετίζεται με τον όρο νεογιλός, το πρώτο δόντι του νεογεννήτου.
Το πρωΐ της Πρώτης Κυριακής των νηστειών λοιπόν, από το κάθε σπίτι που τον χρόνο που πέρασε είχε νεογέννητο ή νέο γάμο, ξεκινάει μια πομπή που σιγά σιγά συγκεντρώνει όλα τα συγγενικά πρόσωπα της εν λόγω οικογένειας, που μαζί φτάνουν στην εκκλησία του χωριού. Την γίλλα της οικογένειας έχει την τιμή να μεταφέρει η πεθερά του ζευγαριού που εορτάζει.
Μόλις φτάσουν στην εκκλησία, οι γίλλες θα εναποτεθούν σε κατάλληλα διακοσμημένο τραπέζι και στο τέλος της λειτουργίας, ο παππάς θα τις ευλογήσει. Οι σωφράδες - οι μεγάλοι δίσκοι δηλαδή- θα επιστρέψουν στο σπίτι για να γεμίσουν με νηστήσιμους εορταστικούς μεζέδες που με συνοδεία των λαϊκών οργάνων θα προσφερθούν στους συγκεντρωμένους.
Μετά την λήξη της εορτής αυτής, οι οργανοπαίχτες θα ξεκουρδίσουν τα όργανα τους, και θα τα κρεμάσουν, γιατί δεν θα ξαναχρησιμοποιηθούν μέχρι την Κυριακή του Πάσχα.
Με την σειρά μας σαν Σύλλογος Απεριτών Αττικής συμμετέχομε στην χαρά των οικογενειών που απέκτησαν νέα μέλη και τους ευχόμεθα υγεία, προκοπή και ευτυχία. Με την ευκαιρία αυτή τιμούμε επίσης και την μητέρα, που εξακολουθεί να αποτελεί τη θεμέλιο βάση των οικογενειών μας.
Τέλος λίγα λόγια για την φωτογραφία που έχομε μοιράσει, και προέρχεται από το αρχείο του κ. Ηλ. Ζερβουδάκη. Την χορήγησε η Αστική Μή Κερδοσκοπική Εταιρία Άπελλα Νότα, και εικονίζει τις γίλλες όπως εορτάστηκαν στην συνοικία Λώρους στο Απέρι, το 1928. Εικονίζονται οι νεαροί τότε οργανοπαίχτες Βαγγέλης Γεργατσούλλης στην λύρα και πιθανόν ο Πρόσφυγας στο λαούτο.
Ευχαριστούμε όλους σας για την παρουσία σας εδώ καθώς και το κέντρο Athens-View που φιλοξενεί την γιορτή μας φέτος.
Καλή διασκέδαση.